روزه یگانه وسیله صحت و سلامت بدن و تقویت روح و تکمیل عقل و فکر انسان است و انسانها را از افعال زشت و رذیله باز می‌دارد. در مورد اهمیت روزه و فواید آن هم در آیات و روایات و کلام معصومین و سخن بزرگان دین جملات بسیاری آمده است و هم از نظر علم پزشکی فواید زیادی ثابت شده است، لذا در این مقاله بر آن شدیم که فواید و اثرات آن را از دو جنبه دینی و پزشکی بررسی نماییم.

 

 

 

فواید روزه از نظر اسلام گرسنگی برای کمال نفس و دستیابی به معرفت فواید بی‌شماری دارد.
 
پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید: به وسیله گرسنگی و تشنگی با نفس خویش مبارزه کنید که پاداش آن همچون جهاد در راه خداست و هیچ عملی نزد خداوند بهتر از گرسنگی و تشنگی نیست، و نیز فرمود در قیامت کسی از همه برتر است که گرسنگی او بیشتر و تفکر او درباره خداوند فزون‌تر باشد. پیامبر اکرم (ص) در جای دیگر به یکی از اصحاب می‌فرمایند:
 اگر ممکن است، هنگام قبض روح توسط فرشته مرگ شکمت را گرسنه و جگرت را تشنه نگه‌دار، چرا که بدینوسیله شرافت منازل آخرت را درک خواهی کرد و با ورود روح تو به عالم دیگر فرشتگان شاد و خشنود می‌گردند و خدای جبار بر تو درود خواهد فرستاد و نیز فرمودند:
شکمهایتان را گرسنه بدارید شاید دلهای شما خداوند را مشاهده کند.
 
در حدیث معراج خطاب به پیامبر (ص) آمده است:

 

ای احمد!

 

آیا می‌دانی که روزه چه نتایجی در بردارد؟ عرض کرد: خیر، فرمود: نتایج آن کم‌خوری و کم حرفی است ... سکوت موجب حکمت و حکمت موجب معرفت و معرفت موجب یقین است. در این روایات و دهها روایت دیگر فواید و فضیلت گرسنگی و روزه‌داری مطرح شده است اما با مراجعه به کتب اخلاقی فوایدی معنوی و خاص برای روزه‌داری مطرح شده است که عبارتند از:

 

* صفای نفس:

 

یکی از اثرات عجیب روزه صفای نفس است چرا که پرخوری باعث می‌شود که بخار مغز زیاد و چیزی شبیه مستی بر انسان عارض و قلب از فکر و سرعت انتقال سنگین شود. اما گرسنگی موجب صفا و رقت قلب می‌شود و آنرا برای استمرار فکر که نتیجه آن معرفت است مهیا می‌کند و نوری محسوس برای شخص از آن آشکار می‌شود.

 

پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: کسی که خود را گرسنه بدارد فکر او بزرگ و با عظمت خواهد شد. *

 

خضوع و فروتنی: انسانی که پرخوری می‌کند به تندروی در کارها و شادمانی بیش از اندازه و معمول مبتلا می‌شود که ریشه سرکشی و طغیان است اما روزه‌داری و گسنگی موجب خضوع و فروتنی می‌گردد که این مقدمه‌ای است برای تسلیم شدن در برابر پروردگار.

 

* فروکش کردن شهوات و خواسته‌ها (عفت و پاکدامنی) از دیگر فواید روزه تأثیر آن در پاکدامنی و عفت است در انسان خواسته‌ها و شهواتی وجود دارد که موجب صدور گناهان بزرگ می‌گردند.
 
چون روزه‌دار مدتی نفس را از خواهشهای نفسانی منع می‌کند، تدریجاً حالت تصمیم و اراده در وجود او پدید می‌آید و می‌تواند از جمیع خواسته‌های خود که احیاناً برای او زیانبخش است چشم بپوشد و حالت حیوانیت از او سلب و کم‌کم به حالت ملکوت و فرشتگان نزدیک می‌شود.

 

* امکان انجام عبادات کم‌خوری و امساک از خوردن و آشامیدن نتایج سودمندی چون بی‌نیازی به تخلیه و تهیه خوراک و مبتلا نشدن به بیماریهای فراوان دارد چرا که پرخوری منشأ امراض است و کسی که از این امور به دور باشد می‌تواند به انجام همه عباداتی که برای او مقرر کرده‌اند با سلامت کامل و فراغ بال بپردازد.

 

* کمک به فقرا و مساکین از فواید دیگر روزه آن است که وقتی انسان در اثر روزه گرفتن، گرسنه شد؛ طعم گرسنگی را می‌چشد و به حال گرسنگان آشنا می‌شود و در نتیجه شفقت و مهربانی اونسبت به همنوع خود تحریک می‌گردد و در فکر کمک به حال بینوایان و مستمندان خواهد افتاد.

 

* برطرف شدن خواب زیاد خواب زیاد موجب از بین رفتن عمر و از دست رفتن فرصتهای زندگی می‌شود ولی گرسنگی باعث بیدار ماندن و در نتیجه رسیدن به خیرات فراوانی چون سحرخیزی و نمازشب و رسیدن به مقام محمود است.

 

* مبارزه با شیطان: بالاخره گرسنگی بهترین راه برای دفاع از حملات شیطان است و غضب و شهوت را تسکین می‌دهد و شیطنت و درندگی را تخفیف می‌بخشد. لذا رسول خدا (ص) فرمودند: بدرستیکه شیطان در مجاری وجود بنی‌آدم مانند خون در رفت‌و‌آمد است پس راه را بر او به وسیله گرسنگی تنگ کنید.

 

فواید روزه از نظر پزشکی بزرگان و پزشکان مسلمان و حتی غیرمسلمان هم در فواید طبی روزه کتابها نوشته و مقالات فراوانی را به چاپ رسانده‌اند و به این نتیجه رسیده‌اند که هیچ دارویی برای بهبود مزاج انسان بهتر از روزه گرفتن نیست.

 

زیرا پیامبر (ص) فرمود: معده خانه هر دردی است و بسیاری از مرضها ناشی از پرخوری می‌باشد و پرهیز کردن و کم‌خوردن سرآمد هر دارویی خواهد بود.
 
حکما گفته‌اند هفتاد و چند نوع از بیماری در اثر بی‌ملاحظگی در غذاها و زیاده‌روی در خوردن و آشامیدن است و بهترین راه جلوگیری از این امراض همانا امساک از خوردن و مخصوصا روزه گرفتن است.

 

با این مقدمه باید ذکر کنیم که درباره فواید روزه‌داری از نظر علم پزشکی بحث‌های زیادی شده است و امروزه با پیشرفت تکنولوژی و تحقیقات وسیع و عمیق ثابت شده است که روزه‌داری،در مجموع برای سلامت بدن ضروری است،
 
 و حتی در کشورهایی که اعتقادی به این مسأله ندارند، پزشکان برای درمان بعضی از بیماران از رژیم غذایی "چند ساعت ناشتابودن" برای مدت محدودی استفاده می‌کنند.

 

روزه‌داری در واقع یک استراحت کلی برای بدن و همانند خانه‌تکانی و غبارروبی و پاکسازی و نظافت کل سیستمهای بدن انسان است. همانطور که قلب انسان لحظه‌ای کار می‌کند و لحظه‌ای استراحت، بدن انسان هم بعد از 11 ماه کار مداوم، نیاز به یک استراحت یک ماهه دارد.

 

امروزه علم پزشکی ثابت کرده است که در رژیم غذایی روزه‌داری، چربیهای اضافه‌ بدن تحلیل می‌رود، چاقی بی‌رویه و مضر کاهش می‌یابد، فشار روی مفاصل کمر و اندامهای تحتانی کم و دستگاههای قلبی و عروقی و گوارشی تنظیم و تعدیل می‌شوند دستگاه دفاعی بدن نیز به حالت آماده باش درمی‌آید، تقویت و تنظیم می‌شود.
 
 یکی از دستاوردهای مهم علم پزشکی نشان می‌دهد که با روزه‌داری، موادی در بدن به وجود می‌آیند که خیلی بیشتر از حد معمول است و این مواد نقش عمده‌ای در پیشگیری از عفونتهای میکروبی و ویروسی و از بین بردن سلولهای سرطانی دارند. چون در حالت عادی بسیاری از این میکروبها و ویروسها در بدن، به حالت نهفته و نیمه فعال قرار دارند و وقتی بدن انسان ضعیف می‌شود،
 
 آنها فعالیتهای شدیدی را شروع می‌کنند و شروع به تخریب می‌نمایند. با روزه‌داری مواد از بین برنده این موجودات مزاحم در بدن افزایش می‌یابد و شروع به حذف و نابودی آنها می‌نماید.
 
در واقع باید گفت روزه‌داری سبب پاکسازی کلی بدن می‌شود و انسان را آماده می‌سازد تا در مقابل بسیاری از خطرات و بیماری‌ها مصون بماند.

 

در این ماه، بدن تحت تأثیر فشارهای مختلف روحی و جسمی قرار می‌گیرد و به اصطلاح استرس‌های مختلفی به بدن وارد می‌شود و بدن عکس‌العمل‌های متفاوتی از خود نشان می‌دهد. این در تنگنا قرارگرفتن و دچارمضیقه شدن و تحمل استرسهای مختلف، در واقع امتحان و محکی است برای انسان که بنیه او خصوصا بنیه دفاعی‌اش چگونه است؟

 

در پاسخ به این سوال باید گفت که:
 
فقر و محرومیت غذایی که در اثر روزه ماه مبارک رمضان ایجاد می‌شود، تأثیر بسیارمثبتی در تقویت قوای روحی وروانی دارد و به شخص اعتمادبه‌نفس و اطمینان می‌دهد تا در مقابل بسیاری از خطرات روحی ، جسمی و محرومیت‌ها مقاومت نماید و شخصی با ثبات و متکی به اراده به وجود آورد تا در مقابل استرس‌ها و فشارهای روحی و اجتماعی تاب وتوان کافی را به دست آورد و دست به رفتارهای نادرست وناهنجار نزند.
 
روزه اثرات زیادی بر روی ارکان بدن دارد که باید اطبا و پزشکان کتابها و مقاله‌ها در مورد آن بنویسند اما در یک کلام می‌توان گفت روزه، حلول تندرستی در بدن انسان می‌باشد.
[ ۱۳٩۱/۱۱/٦ ] [ ٥:٤٥ ‎ب.ظ ] [ سبحان همتی دیناروند ] [ نظرات () ]
  • فروش بک لینک | بک لینک